Bayramın tarixi mənşəyi haqqında araşdırma - Ələsgər Mirzəzadə yazır...

18:08, 21 Мар.

Bu gün barlı-bəhərli el-obamız, qədim tarixi kökə malik yurdumuz sevinc içindədir. Ulu Tanrının hökmü ilə buzlu-şaxtalı qış öz yerini güllü-çiçəkli bahara təhvil verir. Azərbaycanda yazın gəlməsinin (təzə ilin başlanması) bayram kimi qeyd edilməsi qədim bir tarixi kökə malikdir.

Bu haqda əldə edilən ilkin məlumatlardan biri və ən başlıcası Zərdüştün ideya mənbəyi sayılan “Avesta”sıdır. Bununla bağlı “Avesta”da 6 mövsümi bayramdan söhbət gedir. Bunlardan biri də “həməspə-məydi”(təbiət dəyişkənliyi və insanın yarandığı gün) adlanan bayramdır.

“Həməspə-məydi” məfhumu gecə ilə gündüzün bərabərləşməsi, 24 saatın iki bərabər hissəyə bölünməsi və isti ilə soyuq arasında yaranan mülayimlik dövrü kimi izah edilmişdir.

Tədqiqatlar göstərir ki, yaz bayramını Zərdüştilər daha geniş və təntənəli qeyd etmişlər. Bu da “Avesta” ya görə Ahuramazdanın (Hörmüzd) Əhriman üzərində qələbə əldə etməsi ilə (Xeyrin şər üzərində qələbəsi) izah edilirdi.

Məhz buna görə də əsrlər boyu Zərdüşt dininin hakim olduğu Azərbaycanda yaz bayramına böyük əhəmiyyət verilmişdir.Yaz bayramı qədim dövrlərdən “Həməspə-məydi” Novruz (yeni gün), baharcəşn (bahar bayramı) kimi qeyd edilmişdir.

Qədim mənbələr yaz bayramının Novruz kimi qeyd olunmasını Miladdan çox-çox əvvəllərə aparıb çıxarır. İbn Miskəveyh yazır ki, Novruz bayramını Rişdadilər sülaləsinin hökmdarlarından biri olmuş Cəmşid yaratmışdır.

Yəqin ki, siz bu ada Firdovsının “Şahnamə”sində, Sədinin “Bustan” əsərində və s. rast gəlmisiniz.İbn əl-Bəlxi də “Farsnamə” əsərində Novruz bayramını Cəmşidlə əlaqələndirir. Və bu haqda bir qədər ətraflı məlumat verərək yazır ki, Cəmşid yeni sarayda taxta oturdu və hər tərəfdən hakimləri yanına topladı.

Elə həmin gün də günəş dolanıb il başa çatdı. Yeni il başlandı. Cəmşid tac qoydu və bütün hökmdarlara üz tutub dedi: -Allahın bizə verdiyi bütün nemətlərə şükr edək və rəiyyətlə ədalətli rəftar edək.

Hamı dua etdi, şadlıq oldu və bu günü bayram edərək “Novruz” adlandırdılar. Ömər Xəyyamın “Novruznamə” əsərində bizi maraqlandıran məsələ daha ətraflı verilmişdir: “Novruzun yaranmasının birinci səbəbi odur ki, həmin gündə günəş dövrə vurub 365 gün 6 saatdan sonra öz yerinə qayıdır.

Cəmşid bu günü müəyyənləşdirdiyi üçün Novruz adlandırmış və bayram etmişdir.” Həmin gün fərvərdin ayının Hörmüzd günü idi.

Ə. Biruni “Asar əl-Baqiyyə” adlı əsərində belə bir rəvayətin olduğunu yazır: Deyirlər Cəmşid bir sıra şəhərlər gəzib nəhayət, Azərbaycana gələndə taxta çıxdı və camaat onu çiyinlərində apardı. Günəşin şüaları taxta düşdü, camaat bu şöləni görüb o günü bayram etdi.

Cəmşid isə bu günün yeni gün olduğunu qeyd etdi. Ə.Biruni eyni zamanda Novruz bayramının heç bir dini ehkamlar ilə bağli olmadığını, bunun kökündə təbiətin oyanması, əkinçilik təsərrüfatının başlanması ilə bağlı əsl dünyəvi bayram olduğunu qeyd etmişdir.

Novruz bayramının Azərbaycanla bağlı olması haqqındakı fikirlər əsrlər boyu davam edərək zəmanəmizə qədər gəlib çatmışdır. Orta əsr mənbələrinə xas olan belə bir cəhəti də qeyd etməliyik ki, həmin dövrlərdə bütün bayramların hökmdarların adı ilə bağlanmasına xeyli səy göstərilmişdir.

Bu isə dövrün xüsusiyyətlərindən irəli gəlirdi. Çünki görkəmli alim və yazıçılar o cümlədən tarixçilər hökmdarların tabeliyində və himayəsi altında fəaliyyət göstərirdilər.

Ağa Mirzə Cəlaləddin yaz byaramı haqqında yazılı məlumatın eramızdan əvvəl 505-ci ildən (əhəmənilər dövrü) məlum olduğunu qeyd edir.Sasanilər dövründə də “Avesta” ilə bağlı olan bayram və mərasimlər ümumxalq və dövlət bayramı kimi qeyd edilirdi.

Hətta qərb ölkələri Novruz bayramında Sasani hökmdarlarına qiymətli hədiyəllər göndərmiş, təbriknamələr çatdırmışlar.Sasanilərdən sonra ərəblər (Abbasilər) də bu bayramı rəsimləşdirməyə səy etmiş, lakin sonda “Zərdüşt ayinlərini bərpa edirlər” deyə yayılan səslərdən qorxub, bu fikirdən əl çəkmişdilər.

Amma sadə xalq öz qədim adət-ənənələrini, mərasim və bayramlarını yaşatmış və bu günə qədər gətirib çıxarmışlar.

Novruzun mənşəyi ilə bağlı müasir tədqiqatçımız, filoloq-folklorşünas Kamil Hüseyinoğlu digərlərindən fərqli olaraq onun yaranma tarixini başqa cür göstərir. O qeyd edir ki, qədim zamanlarda qərbi Sibirdə yaşayan sakaların (yakutlar) bir çoxu Orta Asiyaya köç edir.

Onlar Orta Asiya türkləri ilə qarışır və özlərini də Turanlılar adlandırır. Bu zaman Zərdüşt də öz ideyalarını yaymaq məqsədi ilə Orta Asıyaya gəlir.

Salka və yerli türklərin vahid komponenti sayılan Turanlılar Zərdüst dinin qəbul edərək odu, atəşi müqəddəs tutaraq odun şərəfinə mərasimlər keçirirlər. Bu mərasimlərdə əsas yeri odla əlaqədar adət və ayinlər tutur.

Bunlardan da biri günəşin həməl bürcündə olması, təbiətin oyanması və yeni günün (Novruzun) başlaması idi. Novruz bayramı xalq bayramı olmaqla bu gün bu bayramı Hindistan və Çindən tutmuş Balkan yarımadasına qədər 30-dan çox xalq qeyd edir.

Novruz qədim dövrlərdə təqvimsiz keçirilib. Xalq bu bayramı təbiətin canlanması, qaranquşun ilk gəlişi zamanı qeyd edərmiş, sonralar bayramın vaxtı təqvimləşdirilərək matrın 21-22-si qeyd olunur.

Novruz qabağı çərşənbələr. Zərdüştə və bəzi qədim inanclara görə kainat 4 ünsürdən – su, od, torpaq və küləkdən yaranıb. Hər il 4 çərşənbə Novruzdan, günün bərabərləşməsindən əvvəl qeyd olunur.Ozonlar (aşıqlar) da “ab,atəş, xak, badan yarandım” deyiblər qoşmalarında, yəni su, od, torpaq və yelə bağlıdır insan.

4 ünsürdən 1-cisi sudur.Məhz buna görə də birinci çərşənbə də Su çərşənbəsi adlanır.Yəni bahara doğru çayların buz bağlayan yerləri əriyib çaylara tökülür.

Torpaq yavaş-yavaş islanmağa başlayır. Qızlar bulaqdan su gıtirər, evin ətrafına səpələyər, əl-üzlərini yuyardılar. Hamı dan yeri söküləndə yuxudan qalxar, axar suya gedər, əl-üzlərini yumaqla, suyun üstündən tullanmaqla “ağrım-uğrum, dərdim-sərim bu su ilə getsin!” deməklə bayram ayinlərin yerinə yetirərdilər.

(Ola bilsin, bu adət və deyimlər ağır qiş qayğılarının sonu və yazın gəlişı münasibətilə yaranan adətlərdir).Yadımdadır: Cəlilabadın bir dağ kəndində yaşayırdıq.

Uşaq idik. Ailədə 11 uşaq var idi. Su çərşənbəsi günü anamız bizi hava işıqlanar-işıqlanmaz yuxudan oyadardı, “durun uşaqlar, su üstündən tullanmağa gedirik” – deyərdi. Biz də yarıyuxulu, yarıoyaq hazırlaşıb, ailəmizlə birlikdə axar suyun üstündən tullanmağa, qədim adətimizi yerinə yetirməyə gedərdik.

Bir neçə dəfə tullanma əməliyytın yerinə yetirdikdən sonra, yaxınlıqdakı təpəyə qalxardıq. Atamız deyərdi: “Günəşin çıxmasın kim birinci görsə, Günəş öz nurundan ona pay ayırar”.

2-cisi Od çərşənbəsi adlanır. Ona görə ki, bahara doğru günəş yavaş-yavaş torpağı qızdırır, isidir, onu yaratmaq üçün hazırlayır.Od çərşənbəsində tonqallar qalanar, ailə üzvüləri tonqal başına toplanardı.

Tonqallar alovlanardı.Ailə üzvləri “ağırlığım-buğurluğum burda (odda)qalsın”deyərək tullanardılar.Evdə hər ailə üzvünün adına bir şam yandirardılar. Xonçalar düzəldərdilər.3-cüsü Yel çərşənbəsidir.

Yəni yel artıq azacıq oyanmış torpağı, təzəcə çıxmış yaza həsrət gülləri tərpədir, tumurcuqlanan ağacları yellədir və tozlayır. 4-cüsü Torpaq çərşənbəsidir.Torpağı ana təbiət su ilə islatdı, günəşlə isitdi, onu yaratmağa hazırladı.

Ona görə də ilk yaz əkinini xışla-kotanla məhz torpaq çərşənbəsi günündə başlayardılar. Analar, qız-gəlinlər “Səməni,saxla məni,ildə göyərdərəm səni” deyib xırda qablarda buğda isladar, səməni göyərdərdilər.Novruz bayramına hazırlıq və onu qarşılamaq adətləri.

Qədim vaxtlardan bayrama hazırlıq işi evi təmizləmək və sahmana salmaqdan ibarət idi. Qışın sonu və yazın gəlməsi ilə evlərdən sobalar və kürsülər yığışdırılır, his-toz təmizlənirdi.

Köhnə və lazımsız saxsı, çini və taxta qab-qaşıq tullanırdı. Ev əşyaları sahmana salınır, paltar-palaz yuyulub, təmizlənirdi. Onların əvəzinə yenisi alınırdı. Bununla da sanki evdən bütün dərd bəla uzaqlaşdırlmış olurdu.Çərşənbə mərasimində özünə yer tapmış adətlərdən biri də orta əsrlər dövrünə məxsus fala baxma qaydalarıdır.

Bunlardan biri qıfıl və ya düyün açmaq falıdır ki, bunu da yalnız işi çətinə düşənlər edirdilər. Bu fala inananlar ya ətəklərinin ucunu, ya dəsmalı, ya da çarşabın ucunu düyünləyib küçəyə çıxar, bir tərəfdə oturub birinci keçən şəxsdən həmin düyünü açmağı xahiş edərmiş.

Xahiş məmuniyyətlə yerinə yetiriləndə düyün sahibi bunu xoş niyyət hesab edib bundan təskinlik tapır və çətinlikdən qurtaracağına, niyyətinə çatacağına ümid edirdi.

O dövrdən qalma adətlərdən biri də fala baxmanın qulaq falıdır. Tonqal mərasimindən sonra qulaq falına çıxanlar gəl-get olan yerə çıxır, gizlin bir yerdə gizlənib gəlib gedənlərin sözlərinə qulaq asardılar.

Qulaq falında dayanan eşitdiyi birinci cümləni fikrində olan arzu ilə tutuşdurar, onun məqsədinə uyğun olub-olmadığını müəyyənləşdirərdi.Şal sallamaq və bunun digər forması olan qaşıqla kasa çalmaq da axır çərşənbə ilə əlaqədar olan və xeyli geniş yayılan adətdir.

Bu adət axır çərşənbənin ən qədim adətlərindən sayılır.Hava qaralandan sonra əsasən gənclər qohumların, tanışların qapılarına gedir, əllərində saxladıqları qabı qaşıqla vurub səs salırlar.

Ev sahibi səsi eşitcək qapıya çıxıb içəri uzadılan qaba pay qoyur. Pay şirni, quru meyvə, bəzək şeyləri, bəzən puldan ibarət olurdu. Adətə görə, paytoplayan nə özünü göstərməli, nə də danışmalı idi.

Əgər o danışsaydı, pay verən bu hərəkəti pis adət sayardı. Toplanan pay gənclər arasında bölünərdi.Şal sallamaq adəti daha geniş yayılmışdı. Bu mərasimdə əsasən, cavan oğlanlar iştirak edirdilər.

Onlar axır çərşənbə axşamı bel şalı, örpək, kələayğıyı və s. götürüb qohumların evlərinə gedib şalı bacadan, pəncərədən və damdan evə, həyətə sallayırdılar. Ev sahibi də paydan-parçadan nəzərdə tutulmuş hər hansı bir payı şala bağlayırdı.

Bu pay ev yiyəsinin şal sahibinə münasibətini bildirirdi.Şala qızların toxuduqları rəngli corablar, əlcək, başlıq, bəzəkli dəsmal pul kisəsi, şirni, yumurta və s. hədiyyələr bağlayırdılar. Azərbaycanın bu gün də bir çox yerlərində bu adətlər davam etməkdədir.

Şal əvəzinə uşaqlar geydikləri papaqlardan da istifadə edirlər.İlaxır çərşənbəsinin adət və ənənələri bunlarla bitmir. Bu adət ənənələrin, şənliklərin bir çoxu qədim tarixi kökə malik olmuşdur.

O dövrdə yaşamış ata-babalarımız bu adət və ənənələrin bir çoxunu öz əjdadlarından irsən qəbul etmişlər. Onlar da mərasimlərin ilk səbəblərini və məqsədlərini tam aydınlaşdıra bilməmişlər. Öz növbəsində onlar da həmin mərasimlərə müəyyən əlavələr etmiş və onları öz məişət xüsusiyyətlərinə uyğunlaşdıraraq gələcək nəsilə irs qoyub getmişlər.

Axır çərşənbə ilə əlaqədar olan adət və ənənələr Novruz bayramı ilə sıx surətdə bağlıdır. Bir sıra müəlliflər, o cümlədən prof.

Məhəmməd Müqəddəm bu mərasimlərdən danışakən yazır ki, çərşənbələr astronomiya elminin əsasında müəyyən edilmiş bayramlardan biri olmaqla Zərdüşt səlnaməsinin yarandığı dövrə aiddir. Əgər belə bir ehtimal qəbul edilərsə, deməli çərşənbə mərasimi və Novruz bayramının tarixi miladdan çox-çox əvvələ gedib çıxır.

Bayramın keçirilməsi.Novruz bayramını qarşılamaq üçün hazırlıq işləri axır çərşənbədən sonra başlayırdı. Bu hazırlıq təmizlik işləri ilə başa çatdırılırdı.

Hər kəs öz qüvvəsinə görə təzə paltarlar alır, bayramı keçirmək üçün cürbəcür ərzaqlar tədarük edir, süfrə hazırlığı görürdülər. Qızlar, gəlinlər həna qoyur, bər-bəzək işi ilə məşğul olurdular.

Bayram mərasimi təhvil (köhnə ilin sonu, təzə ilin başlanğıcı) süfrəsinin hazırlanması ilə başlanırdı. İlin başa çatmasına bir neçə saat qalmış təhvil süfrəsi açılır. Bu süfrədə şirni, şam, ayna, göy, noğul, narınc, lumu, gülab, qırmızı yumurta və içərisinə balaca balıq salınmış bir qab su olurdu.

Bunlardan əlavə bayram süfrəsinə zeytun, heyva, nar və söyüd ağacının budaqlarından qırıb qoyurdular. Bayram süfrəsinə qoyulan şeylər orta əsr mənbələrində “həftsin” adı ilə məşhurdur.

Orta əsrdən başlamış bu günkü günə kimi bayram süfrəsinə yeddi növ meyvə, şam və qırmızı yumurta ilə bəzədilmiş xonça qoyulur. Bayram süfrəsi hazırlandıqdan sonra ilin təhvilinə az qalmış bütün ailə üzvləri süfrə başında otururdular.

Hər hansı qəsəbə, kənd və şəhərdə hakimin əmri ilə top, təbil, şeypur səsləri ilin təhvil olduğunu xəbər verirdi. Hamı yeyib-içib şadlıq edirdi.Ailə şənliklərindən sonra qohum, tanış və dostlar bir-birinin evinə bayram görüşlərinə gedirdilər.

Görüş yerinə uşaqların sayı qədər qırmızı yumurta və bir qədər də bayram şirnisi aparılırdı. Bayram görüşlərində yumurtanın hədiyyə verilməsinin geniş yayılmasından bəhs edən Şarden yazır ki, deyilənlərə görə, Novruz bayramında yumurtanın təqdim edilməsi ev sahibinə və onun ailə üzvlərinə can sağlığı diləmək deməkdir.

Çünki yumurta həyatın əmələ gəlməsi və canlıların yaranması simvolu kimi qəbul edilmişdi.

Bayram günlərində müxtəlif əyləncələr, o cümlədən zorxana səhnələri, çövkən, qəpəq oyunları, ox atmaq və s. yarışları keçirilirdi. Novruz bayramından söhbət açan bəzi müəlliflər “Kosa-kosa” oyununu və səməni bişirmək adətini də bayram adətlərindən saymışlar.

Lakin mənbələr bu mərasimlərin qeyd edildiyi vaxtı ilin müxtəlif dövrlərinə aid etmişlər.Novruz bayramı bütün tarix boyu xalqımızın həyatında özünə məxsus yer tutmuşdur. Bütün keçmiş adət və ənənələr bu gün də davam etməkdədir.

Bu gün də yeddi növ şirniyyat (şəkərbura, paxlava, şəkərçörəyi, külçə, qoğal, fəsəli və s.) bayram plovu bişirilir, rəngbərəng yumurta boyanır, ailə üzvlərinin sayına görə şam yandırılır, tonqal qalanır, səməni qoyulur, ölənlərin xatirəsi yad edilir, küsülülər barışır, qohum-qonşular bir-birinə qonaq gedir, pay göndərirlər.

Oğlan və qızlar təzə paltarlar geyinir, çalıb oynayır, yallı gedirlər. cavanlar at çapır, güləşir, güştü tuturlar.

Müxtəlif oyun növlərini “Kosa-kosa”, “Haxışta”nı yerinə yetirirlər.Bu gün Azərbaycanda Novruz bayramı həm dövlət, həm də ümumxalq bayramı sayılır. Dövlət rəhbərinin sərəncamı ilə xalqımız Yeni Gün – Bahar bayramı münasibətilə ölkəmizdə 9 gün tətil edir.

Xalq bu bayram günlərində dərd-səri unudur, təbiəti seyr edərək şənlənir, bir-birini təbrik edirlər.

Рубрика: Развлечения и Интернет. Читать весь текст на mecra.az.

Ғылым, білім және Конституция: Қазақстанның жаңа бағытының үш тірегі 19 наурыз күні Қазақстан Президенті Қасым-Жомарт Тоқаев Алматы қаласына барып, ғылыми қауымдастық алдында сөз сөйледі. Президент мемлекеттік саясатты...

İrandan Azərbaycanla bağlı AÇIQLAMA: Qərar qəbul edildi "Bizim Azərbaycanla dərin və qədim tarixi, sivilizasiya, mədəniyyət və din əlaqələrimiz var. Azərbaycanla münasibətləri qorumaq və inkişaf etdirmək b...

Martın 21-də bizi nə gözləyir? - ULDUZ FALI QoçƏgər kiminləsə vacib məsələləri müzakirə etmək lazımdırsa, bunu günün əvvəlində etmək daha yaxşıdır. Məhz bu vaxt həm işgüzar, həm də şəxsi söhbət...

Air Astana акциялары мен инвесторлық өзгерістер STEPPENEWS.KZ: BAE Systems әуе тасымалдаушының 6,86% акциясына ие және бүкіл пакетті нарықтық бағадан шамамен 15% жеңілдікпен сатуды жоспарлап отыр: ...

Екібастұз моноқала санатынан шықты ҚР Ұлттық экономика министрлігі еліміздегі моноқалалар тізбесін жаңартты. Тиісті өзгеріс «Қазақстан Республикасы моноқалаларының тізбесін бекіту тура...

Жамбыл облысында Қазақстандағы ең ірі жел электр станциясының құрылысы басталды Жамбыл облысының әкімі Ербол Қарашөкеев Мойынқұм ауданында қуаты 1 ГВт болатын жел электр станциясының құрылыс алаңына капсула салу рәсіміне қатысты....

Тіршілік сирек емес: астероидтар Әлемнің ДНҚ-ны өзі «жасайтынын» дәлелдеді Адамзат алғаш рет астероидтарға аппараттар жіберіп, олардың заттарын Жерге жеткізгенде, ғалымдардың күткені аса үлкен емес еді. Олар қарапайым органи...

Қазақстан және ежелгі жазу құпиясы: қазақтардың өз өркениеті болды ма? Жақында ғана дала тек ауызша дәстүр кеңістігі ретінде қабылданатын. Көшпенділер, шексіз көкжиек, ұрпақтан ұрпаққа берілетін жад. Ал жазу мәдениеті кө...

Афиша Бишкека на выходные: выставки, кинопоказы и праздничные шоу Театральные события21 марта. Спектакль «Айтматов»Эта постановка предоставляет уникальную возможность окунуться в творчество знаменитого писателя. Зри...

В Оше откроется площадка кыргызских народных игр от "Номад ТВ" С 20 по 30 марта в центре Оша пройдет множество праздничных мероприятий, организованных телеканалом "Номад ТВ", включая открытие площадки для кыргызс...

Астана мен Алматыда Жаңа адамдар Ayana clinic-те жалған медициналық анықтамалардың сатылу дерегін анықтады Фото: Видеодан скриншотЖаңа адамдардың AntiLipa азаматтық науқаны жалған құжаттар мәселесімен жүйелі түрде күреседі. Осыған дейін қозғалыс «Ayana cli...

"Алаяқтық және пара алу". Жақсылық Омар сотта кінәсін толық мойындады Фото:gov.kzБейсенбі, 19 наурызда Өскеменнің ауданаралық қылмыстық сотында Шығыс Қазақстан облысы әкімінің орынбасары Жақсылық Омарға қатысты атышулы ...

Әр азамат үшін маңызды сәт Осындай форматтағы кездесулердің бірі бүгін «Тараз» әлеуметтік кәсіпкерлік корпорациясы» акционерлік қоғамына қарасты «Zhambyl Invest» фронт-офисында...

Өңірде жемқорлық тәуекелерін жою шаралары қарқынды түрде жүргізілуде Осы бағытта ҚР Мемлекеттік қызметі істері агенттінің Жамбыл облысы бойынша департаменті ҚР «Сыбайлас жемқорлыққа қарсы іс-қимыл туралы» Заңында көзде...

Кыргызстанда мамлекеттик мүлктү ижарага алуу тартибин өзгөртүүнү сунушташууда 19-мартта Мамлекеттик мүлктү башкаруу агенттиги коомдук талкууга "Мамлекеттик мүлктү ижарага берүү маселелери" аттуу жаңы токтомдун долбоорун сунушта...

Спутниктик интернет Starlink Иранда: Кыргызстан үчүн сабактар Спутник интернетинин мамлекеттик реалияларды трансформациялоосуИрандагы акыркы окуялар спутник интернетин жөнгө салуу боюнча суроолорду кайрадан көтө...

Өскеменде Наурыз думаны: 21–22 наурызға арналған мерекелік бағдарлама Өскеменде Ұлыстың ұлы күні Наурыз мерекесі кең көлемде атап өтіледі. 21–22 наурыз күндері қала тұрғындары мен қонақтарын түрлі мәдени, ойын-сауық жән...

Интернет-алаяқтық пен есірткі қылмысына қарсы шаралар күшейтіледі – ШҚО Шығыс Қазақстан облысында құқықбұзушылықтардың алдын алу және сыбайлас жемқорлыққа қарсы іс-қимыл мәселелері кезекті рет ведомствоаралық деңгейде тал...

Президенттің «Таза Қазақстан» бастамасын жүзеге асыру: 1,6 млрд ағаш отырғызылды, 1 млн гектардан астам алқапта мелиорациялық орман жұмыстары жүргізілді Премьер-министр Олжас Бектенов Мемлекет басшысының «Таза Қазақстан» бастамасын жүзеге асыру барысына мониторинг жүргізу орталығының отырысын өткізді....

Абай облысында МӘМС жүйесінің қамтуы 88,8% жетті – Абай облысындағы сақтандырылмаған тұрғындардың қазіргі жағдайы қандай? 2026 жылғы наурыз айының басына қарай Абай облысында тіркелген сақтанд...

Tarifs d'entrée au Centre de la civilisation islamique annoncés Photo : Service de presse du Président Le magnifique sanctuaire spirituel érigé dans notre capitale a ouvert grand ses portes. Le Centre de la civili...

Facebook a commencé à payer les blogueurs Facebook a lancé un nouveau programme de monétisation appelé Creator Fast Track afin d'attirer des créateurs populaires provenant de plateformes conc...

ბაქო-თბილისი-ერზრუმის მილსადენით გაზის მიწოდება თითქმის 5%-ით გაიზარდა ბაქო-თბილისი-ერზრუმის სამხრეთკავკასიური მილსადენით იანვარ-თებერვალში 3.68 მლრდ კუბური მეტრი გაზი იქნა ტრანსპორტირებული, რაც წინა წელთან შედარებით 7.9...

ბედნიერების ინდექსით რუსეთი საქართველოს 11 პოზიციით უსწრებს – World Happiness Report-ის რეიტინგი ბედნიერების ინდექსით მსოფლიოს 147 ქვეყანას შორის საქართველო 91-ე ადგილზეა. ამის შესახებ 2025 წლის World Happiness Report-ში წერია, რომელიც გაერო-ს ექ...

Қазақстаннан қашқан миллиардердің қайда тығылғаны белгілі болды Қазақстанда іздеуде жүрген Арғын Нигматуллиннің Еуропада болуы ықтимал деген ақпарат тарады. Мәліметтерге сәйкес, ол Португалия аумағында жасырынуы м...

Жұмыс берушілер жарты миллион теңге төлеуге дайын: елімізде ең сұранысқа ие мамандықтар қандай? 2026 жылдың қаңтар және ақпан айларының қорытындысы бойынша ең сұранысқа ие мамандықтар белгілі болды, деп хабарлады tiek.kz. hh.kz платформасы 2026 ...

Наурызда балалармен қайда баруға болады: Астана мен Алматы гиді Қазақстанда Наурыз мерекесіне арналған ұзақ демалыс басталып, ел бойынша ауқымды мерекелік бағдарламалар қолға алынды. Әсіресе Астана мен Алматыда ба...

Сарапшылар Қазақстан туризмін дамыту жолын ұсынды Соған қарамастан кейбір аймақтар әлі толық танымал емес. Ішкі туризмді жандандыру үшін қандай нақты қадамдар қажет? Тиісті көңіл бөлінбей жатқан қанд...

Migrant kutilmagan falokat tufayli urushdan qutulib qoldi Jinoyat ishlari bo‘yicha Jomboy tuman sudida Rossiya Federatsiyasi hududida jazo o‘tayotgan vaqtida yollanib, qo‘shni davlatdagi harbiy harakatlarda ...

Rossiyada tug‘ilish darajasi qiyinligicha qolmoqda – vazir Rossiyaning demografik holati hali ham qiyinligicha qolmoqda. Rossiya Federatsiyasi Mehnat va aholini ijtimoiy muhofaza qilish vaziri Anton Kotyakovn...

TO‘RTINCHI G‘ALABA! Islombek Ismoilov shogirdlari to‘rtinchi tur bellashuvida Toshkentning «Lokomotiv» klubini qabul qildi. Farg‘onada o‘tkazilgan bu uchrash...

AI will be integrated into virtually all capital market processes in Armenia – expert YEREVAN, March 20. /ARKA/. In Armenia, AI will be integrated into virtually all processes in one way or another, and where to begin depends on the sp...

Cryptoasset regulation in Armenia is quite conservative, and the market lacks a unified goal – Eleveight AI co-founder YEREVAN, March 20. /ARKA/. Cryptoasset regulation in Armenia can be characterized as quite conservative, and some market participants believe this co...

Түлектер альбомы дауға айналды: Алматы облысында 49 мектептің ата-анасы 14 миллионға алданғанын айтты Алматы облысында 49 мектептің ата-аналасы балаларына түлектер альбомын жасатамыз деп 14 млн теңгеден астам қаржысын беріп, сан соғып қалды. Бір жылға...

Тоқаев Алматы әкіміне жаңа жобаларды жетілдіру міндетін қойды Мемлекет басшысы Алматы қаласының әкімі Дархан Сатыбалдыны қабылдады. Қасым-Жомарт Тоқаевқа қаланың әлеуметтік-экономикалық ахуалы және негізгі даму ...

Kərə yağı alarkən buna diqqət edin Kərə yağı Azərbaycan mətbəxinin əvəzolunmaz hissələrindən biri olsa da, son illərdə bazarda saxta və qatqılı məhsulların artması alıcıları ciddi şəki...

Sükan arxasında insan olmayacaq: Azərbaycanda sürücüsüz nəqliyyat erası başlayır Azərbaycanda avtomobil, dəmir yolu, metro, tramvay, dəniz və hava nəqliyyatı daxil olmaqla bütün nəqliyyat növləri üzrə avtonom nəqliyyat vasitələrin...

NATO İraq missiyasının Avropaya köçürüldüyünü bildirib Alyans bildirib ki, NATO-nun İraqdakı missiyası Yaxın Şərq müharibəsi səbəbindən tamamilə Avropaya köçürülüb və bir neçə yüz nəfərlik qeyri-döyüş qüv...

Son əmək haqqı artımları kimlərə şamil ediləcək? Azərbaycan Prezidenti İlham Əliyev dövlət sektorunda əmək haqlarının tənzimlənməsi ilə bağlı bir neçə fərman imzalayıb. Sənəd dövlət idarəçiliyində a...

Հայաստանում կրիպտոակտիվների ոլորտի կարգավորումը բավականին պահպանողական է, իսկ շուկան չունի միասնական գաղափար․ Eleveight AI-ի համահիմնադիր ԵՐԵՎԱՆ, 20 մարտի․/ԱՌԿԱ/․Հայաստանում կրիպտոակտիվների կարգավորումը կարելի է բնութագրել որպես բավականին պահպանողական, և շուկայի մասնակիցների մի մասը գտն...

Kazakhstan Celebrates National Sports Day as Part of Nauryz Festivities The Astana Times provides news and information from Kazakhstan and around the world. ALMATY – Kazakhstan marks National Sports Day on March 20 as par...

Celebrate Nauryz with Cultural Events to Brighten Your Long Weekend The Astana Times provides news and information from Kazakhstan and around the world. ASTANA – Nauryz, one of Kazakhstan’s most cherished holidays, ma...

Bu şəxslər ömürlük pensiya ALACAQ – Ali Məhkəmə qərar verdi Azərbaycan Respublikası Ali Məhkəməsinin İnzibati kollegiyası əlillik dövründə pensiya yaşına çatmış şəxsə əlilliliyə görə əmək pensiyasının müddətsi...

İmtahanlarla bağlı problem davam edir: Nəticələrin ləğvi mümkündürmü? Bu il martın 9-da və 15-də keçirilmiş buraxılış imtahanları cəmiyyətdə geniş etirazlara səbəb olub. Sosial şəbəkələrdə çoxlu sayda “Suallar çox çətin...

Bakıda “Metro Hackathon” təşkile diləcək AZCON Holding şirkətlərindən olan “Bakı Metropoliteni” QSC yeni layihəyə − “Metro Hackathon”a start verir. Süni intellekt (AI) əsaslı bu proqram metr...

Vüqar Qurbanovun səhvi nə idi? nsana həyatda yüksək etimad bir dəfə verilir, amma onu doğrultmaq üçün hər gün əzmlə işləmək lazımdır. Görünür, Vüqar Qurbanov bu həqiqəti təzə öyrən...

Ürək və damar xəstəlikləri olanlar bu xəbəri mütləq oxusun! - Türkiyəli professor sizi müalicə edəcək Tibb sahəsində əldə etdiyi uğurlar və beynəlxalq təcrübəsi ilə seçilən türkiyəli Prof. Dr. Yalçın Gökoğlan kardiologiya sahəsində həm klinik, həm də ...

Yeni Ali Rəhbər haradadır, İranda mərkəzi idarəetmə itib? “Atamın evi bombalanıb, qardaşımın 2 yaşlı nəvəsi xəsarət alıb” İranın Azərbaycandakı səfirliyinin binasında ən son 16 il əvvəl olmuşdum. İslam Respu...

İrandakı vəziyyət Pezeşkianın şanslarını artırır - Yusif Bağırzadə "Bu gün İsrail-İran və digər tərəfdən ABŞ-İran müharibəsi davam edir və bu müharibə zamanı İsrailə və ABŞ-yə məxsus hərbi hava qüvvələri İranın yüksə...

Dövlət qulluqçularının əməkhaqqı sistemində - İslahatlar “Dövlət qulluğu haqqında” qanunda və müvafiq qanunvericilik aktlarında edilən dəyişikliklər dövlət qulluqçularının əmək haqqı sistemində mühüm yenili...

Жайық. Ертіс. Айтыс Алаштың асыл мұрасы – айтыс өнері қасиетті Абай жерінде тағы бір мәрте жаңғырып, ұлттық рухты асқақтатқан айтулы мәдени оқиғаға айналды. Наурызнама о...

Абай облысында әлеуметтік қолдау күшейіп, қызметтер цифрландырылып жатыр Абай облысында халықты әлеуметтік қорғау тетіктерін жетілдіру бағытындағы жүйелі жұмыстар жалғасып жатыр. Әсіресе, медициналық-әлеуметтік сараптаманы...

İslam Medeniyeti Merkezi'ne giriş biletlerinin fiyatları açıklandı Fotoğraf: Cumhurbaşkanlığı Basın Servisi Başkentimizde inşa edilen muhteşem maneviyat merkezi kapılarını açtı. 17 Mart'ta açılan İslam Medeniyeti Mer...

Eintrittspreise für das Zentrum der islamischen Zivilisation bekannt gegeben Foto: Pressestelle des Präsidenten Ein prächtiger Ort der Spiritualität hat in unserer Hauptstadt seine Türen weit geöffnet. Das am 17. März eröffnet...

Հայաստանում AI–ը կներդրվի կապիտալի շուկայի գրեթե բոլոր գործընթացներում․ փորձագետ ԵՐԵՎԱՆ, 20 մարտի․/ԱՌԿԱ/․ Հայաստանում AI-ն այսպես թե այնպես կներդրվի գրեթե բոլոր գործընթացներում։ Հարցն ավելի շուտ այն է, թե ինչից սկսել. դա կախված է ...

The price of entrance tickets to the Center of Islamic Civilization has been announced Photo: Presidential Press Service A magnificent center of spirituality has opened its doors wide in our capital. The Center of Islamic Civilization, ...

ТЦК ідуть у суди: водіїв-ухилянтів масово обмежують у праві керування авто В Україні набирає обертів судова практика щодо обмеження прав водіїв, які ігнорують вимоги територіальних центрів комплектування (ТЦК). Згідно з онов...

15 балів до пішохода: Україна готує радикальну реформу системи покарань для водіїв Українських автомобілістів очікує найбільша за останні десятиліття зміна в системі дорожнього контролю. У Верховній Раді на розгляді перебуває законо...

Астанада 380 млрд теңгелік жаңа инвестициялық жобалар іске асады Астана әкімі Жеңіс Қасымбек елорданың дамуына жеке инвестициялар тарту жұмыстары жүйелі түрде жүргізіліп жатқанын мәлімдеді.Бұл туралы Todayinfo.kz а...

Qurban Qurbanov: “Qarabağ” Misli Premyer Liqasının 25-ci turunda səfərdə “Kəpəz”ə 0:1 hesabı ilə məğlub olub. Gununsesi.info Sportal.az-a isti...

Inson hujayralarini yoshartirish bo‘yicha tarixiy klinik sinov boshlandi Amerikalı biyoteknoloji şirketi Life Biosciences, ER-100 adlı bir ürünün insanlarda klinik test edilmesi için izin alarak tarihi bir adım attı. Bu il...

Islom sivilizatsiyasi markaziga kirish chiptalari narxi e’lon qilindi Foto: Prezident matbuot xizmati Poytaxtimizda qad rostlagan muhtasham ma’naviyat maskani o‘z eshiklarini keng ochdi. 17-mart kuni foydalanishga topsh...

İtaliya Azərbaycanla əlavə qaz tədarükü ilə bağlı danışıqlar aparır İtaliya Yaxın Şərqdəki vəziyyətə görə Qətərdən qaz tədarükünün dayandırılması fonunda qaz tədarükünün təmin edilməsi üçün ABŞ, Azərbaycan və Əlcəzair...

GÜNÜN QOROSKOPU: Şəxsi münasibətlərdə ehtiras və... Bakıvaxtı.az bu günün qoroskopunu təqdim edir:QoçBu gün Günəş sizin bürcünüzə daxil olur və sizin üçün "qızıl dövr" başlayır. Özünüzü fiziki olaraq h...

TO‘RTINCHI G‘ALABA! Islombek Ismoilov shogirdlari to‘rtinchi tur bellashuvida Toshkentning «Lokomotiv» klubini qabul qildi. Farg‘onada o‘tkazilgan bu uchrash...

Խեցգետիններին նոր հնարավորությnւն կտրվի․ Մարտի 21-ի աստղագուշակը Խոյ Անցնող տարվա վերջին օրը Խոյերին չի խանգարի մտավոր և ֆիզիկական հավաքվածությունը: Այս որակները թույլ կտան ժամանակին անել անհրաժեշտ գործերը, տեղավոր...

Rasululloh (s. a. v): “Firibgar va yomon xususiyatli kimsa jannatga kira olmaydi” Jamiyatda birlikning buzilishiga, o‘zaro hamjihatlik va o‘zaro ishonch singari tabarruk tuyg‘ularning kamayib ketishiga bois bo‘layotgan illatlardan ...

Buxoroda Abu Ali ibn Sino nomidagi ixtisoslashtirilgan maktab filiali ochildi Buxoro shahrida buyuk alloma va tabib Abu Ali ibn Sino nomidagi ixtisoslashtirilgan maktab filiali foydalanishga topshirildi. Ushbu ta’lim maskaninin...

Comienza un histórico ensayo clínico para el rejuvenecimiento de células humanas La empresa estadounidense de biotecnología Life Biosciences ha dado un paso histórico al obtener la aprobación para los ensayos clínicos de su fármac...

Se han anunciado los precios de las entradas al Centro de la Civilización Islámica Foto: Servicio de prensa de la Presidencia El magnífico centro espiritual que se ha erigido en nuestra capital ha abierto sus puertas de par en par. ...

Début d'un essai clinique historique pour le rajeunissement des cellules humaines La société de biotechnologie américaine Life Biosciences a franchi une étape historique en obtenant l'autorisation de mener des essais cliniques chez...

Билік, білім және жаңа элита Автократ билік азаматтардың санасын түзегісі келіп, қалай өмір сүру керектігін үйретуге құмар екенін білеміз ғой. Рухани жаңғыру сияқты қаншама бағда...

Астанада Ұлттық шұғыл медицинаны үйлестіру орталығында конференция өтті Астана қаласында Ұлттық шұғыл медицинаны үйлестіру орталығының базасында «Емдеуге жатқызуға дейінгі және госпиталдық кезеңдегі жүрек-өкпе реанимацияс...

Milli kimliyimizdə dilimizin rolu: Azərbaycan dilinin mədəniyyət missiyası Əlisafa Mehdi, BDU-nun jurnalistika fakültəsinin “Yeni Media və Kommunikasiya Nəzəriyyəsi Kafedrasının müəllimi Ölkə vətəndaşlarının tarixi yaddaşını...

Sumqayıtda Qubadlı ictimaiyyətinin iştirakı ilə möhtəşəm Novruz şənliyi keçirildi – FOTOLAR Qubadlı Rayon İcra Hakimiyyətinin təşkilatçılığı ilə 17 mart 2026-cı il tarixində Sumqayıt şəhərində yerləşən 28 May Mədəniyyət Evinin qarşısında xal...

Түркияда 27-28 мартта эл аралык трейл жарышы Alanya Ultra Trail өтөт Трейл-жарыш Антальянын жашыруун бермети саналган Аланьяда өтмөкчү Түркия ар түрдүү спорт тармактарында өткөрүлгөн эл аралык деңгээлдеги иш-чаралардын...

Royal central park – The Essence подсекциясынын курулушун баштоо – кошумча 5% жеңилдик Бишкекте Royal Central Park мегакомплексинин биринчи бөлүгү болгон The Essence подсекциясында 5 турак үйдүн курулушу башталып, сатып алуучулар үчүн 5...

Роутердің құпиясы: Ағаш бұйым неге мықты әрі әдемі болады Ағаштан жиһаз немесе басқа бұйым жасағанда ең маңызды нәрсенің бірі – бөлшектерді дұрыс әрі берік қосу. Қазіргі шеберлер бұл үшін арнайы құрал – роут...

İnsan hücrelerinin gençleştirilmesi için tarihi bir klinik deney başlatıldı Amerikalı biyoteknoloji şirketi Life Biosciences, ER-100 adlı bir ürünün insanlarda klinik test edilmesi için izin alarak tarihi bir adım attı. Bu il...

Байыпты бастаманың берері мол Қазақ халқының ұлттық болмысы мен бай мұрасын жаңғырту – бүгінгі буынның басты міндеттерінің бірі. Ұрпақтан ұрпаққа жалғасқан салт-дәстүр мен әдет-ғұ...

Өзбек бірлестігі Наурыз мерекесіне орай салт-дәстүрлерін таныстырды Жамбыл облысында ұлтаралық татулық пен мәдени әралуандықты дәріптей тағылымды түсірілім жұмысы өтті. Бүгін аймақтағы өзбек этномәдени бірлестігінің ұ...

Адам жасушаларын жасарту бойынша тарихи клиникалық сынақ басталды Америкадағы Life Biosciences биотехнологиялық компаниясы тарихи қадам жасап, ER-100 атты препаратын адамдарда клиникалық сынақтан өткізуге рұқсат алд...

Ислам өркениеті орталығына кіру билеттерінің бағасы жарияланды Фото: Президент баспасөз қызметі Елордамызда бой көтерген керемет руханият ордасы есігін айқара ашты. 17 наурызда пайдалануға берілген Ислам өркениет...

A historic clinical trial of human cell rejuvenation has begun American biotechnology company Life Biosciences has taken a historic step by obtaining permission to conduct clinical trials of its ER-100 preparatio...

Запущен сервис ABB-eSIM! В рамках нового этапа стратегического развития Банк ABB расширяет экосистему lifestyle-банкинга, предлагая путешественникам удобные сервисы на одной ...

«Лаборатория Касперского»: как защитить детей в Азербайджане от киберугроз в онлайн-играх Онлайн-игры остаются одной из самых популярных форм досуга среди детей и подростков, в том числе в Азербайджане. В период длинных праздничных каникул...

Aleksandar Vuçiç: Azərbaycanla müqaviləsinin bir aya imzalanacağına ümid edirəm Serbiya Prezidenti Aleksandar Vuçiç Azərbaycanla qazla işləyən elektrik stansiyasının tikintisi barədə müqavilənin bir ay ərzində imzalanacağına ümid...

Nənəsinin paltarını oğurladı, qohumları ondan imtina etdi - Səhnəmizin "Məcnun"u Bu gün görkəmli opera müğənnisi, aktyor, rejissor, pedaqoq, Xalq artisti Hüseynqulu Sarabskinin (Rzayev) anadan olmasından 147 il ötür. Səhnəmizin əf...

Uşaq doğulması üçün ən əlverişliaylar AÇIQLANDI Uşaq sahibi olmaq üçün ən əlverişli 4 ay: xeyirxahlığa astroloji baxış Astroloqlar təbii xeyirxahlığa malik insanların doğulması üçün ən əlverişli dö...

Қазақстан мен Түркия қорғаныс саласында жақындасуда: Еуразияда жаңа әскери одақ қалыптасып жатыр Әлем назары ірі қақтығыстарға ауып тұрған сәтте, көлеңкеде Еуразиядағы күштер тепе-теңдігін өзгертуі мүмкін үдеріс жүріп жатыр. Қазақстан мен Түркия ...

Жеңіліс арқылы жеткен жеңіс: Елдос Сметов феномені Елдос Сметов — Қазақстанның ең танымал дзюдошыларының бірі, ел намысын әлемдік аренада абыроймен қорғап жүрген Олимпиада чемпионы. Ол 1992 жылы 9 қыр...

ҚАЗАҚТЫҢ ЖАС БАРЫСЫ Жетістікке әр адам әртүрлі жолмен жетеді. Бірі білім арқылы биіктерді бағындырса, енді бірі өмірдің қиындықтарына төтеп беру арқылы шыңдалады. Ал бүг...

Historische klinische Studie zur Verjüngung menschlicher Zellen beginnt Das amerikanische Biotechnologieunternehmen Life Biosciences hat einen historischen Schritt getan und die Zulassung für klinische Studien seines Medi...

Бишкек мэриясы 2026-жылы кайсы парктар жана скверлер реконструкцияланарын билдирди Жөндөмдүүлүк борбордун бардык райондорун камтыйт — борбордук бульварлардан баштап турак жай массивдерине чейин2026-жылы Бишкек шаарында масштабдуу па...

Жыл сайын дүйнөдө беш жашка чейинки балдардын дээрлик беш миллиону өлөт Балдардын өлүмүнүн азайышындагы прогресстин жайлашы олуттуу тынчсызданууну жаратат, анткени бул өлүмдөрдүн көптөгөн себептери алдын алууга болот.БУУн...

TO‘RTINCHI G‘ALABA! Islombek Ismoilov shogirdlari to‘rtinchi tur bellashuvida Toshkentning «Lokomotiv» klubini qabul qildi. Farg‘onada o‘tkazilgan bu uchrash...

Долго загружается или тормозит ноутбук — причины, диагностика и реальные решения Если ноутбук включается по 5–10 минут, зависает при открытии программ или «думает» даже при простых задачах — это не норма. В 90% случаев проблема ре...

«Без США НАТО — это бумажный тигр!» — Трамп Страсти вокруг Ближнего Востока не утихают. О новых высказываниях Трампа и Хаменеи, ударах по центру Израиля и форс-мажоре на нефтяных месторождениях...

TO‘RTINCHI G‘ALABA! Islombek Ismoilov shogirdlari to‘rtinchi tur bellashuvida Toshkentning «Lokomotiv» klubini qabul qildi. Farg‘onada o‘tkazilgan bu uchrash...

MPL: “Kəpəz” “Qarabağ”a qalib gəldi, "Neftçi" darmadağına sevindi Misli Premyer Liqasında XXV turun oyunları keçirilir. Fanat.Az xəbər verir ki, tur çərçivəsində bu gün daha iki matç baş tutub. "Kəpəz" Yevlaxda "Qar...

Azərbaycan millisinin heyəti açıqlandı Azərbaycan milli komandasının "FIFA Series – 2026" turniri üçün heyəti açıqlanıb. Fanat.Az xəbər verir ki, yığma martın 22-də Bakıda təlim-məşq...

Ораза айттың қазақ дәстүріндегі орны мен мәні Ораза айт - қасиетті Рамазан айының аяқталуына орай еліміз атап өтетін мұсылман мерекесі. Биыл ол 20 наурызға түсіп, ел бойынша үш күн тойланады, деп...

QƏLƏBƏDƏN SONRAKI DÖVLƏT QULLUĞU: Maaşdan daha artıq –BÜTÖVLƏŞMƏ! Zahid ORUC, Milli Məclisin İnsan hüquqları komitəsinin sədriPrezident İlham Əliyevin 19 mart tarixli, böyük maliyyə tutumlu və fundamental iqtisadi-s...

TO‘RTINCHI G‘ALABA! Islombek Ismoilov shogirdlari to‘rtinchi tur bellashuvida Toshkentning «Lokomotiv» klubini qabul qildi. Farg‘onada o‘tkazilgan bu uchrash...

Ғалымдар Жер бетінде жыл мезгілдерінің «сырғып» жатқанын анықтады Жыл мезгілдерінің үйреншікті шеруінің шырқы бұзылып, мүлдем өзгеше сипат алды. Біз үйренген күнтізбелік жүйе енді тек өткен күннің елесіне айналуы мү...

Біз өкшенің зияны: Әдемілік үшін денсаулықтан айырылып жүрмеңіз Біз өкшелі аяқ киім әйелдердің сәні мен сымбатының бір бөлігіне айналған. Бірақ мамандардың айтуынша, оны дұрыс пайдаланбаса, денсаулыққа елеулі зиян...

Ағаш үйдің сыры: Бөрене қалай дұрыс қосылуы керек Ағаштан салынатын үйлер (log home) соңғы жылдары қайтадан танымал бола бастады. Табиғи материал, жылы атмосфера және экологиялық тазалық – оның басты...

Хаманай өткір мәлімдемемен жаудың жоспарларын әшкереледі Иранның жоғары басшысы Муджтаба Хоминаи Наурыз мерекесіне орай жолдаған мәлімдемесінде халықаралық жағдайға қатысты өткір және назар аударарлық пікір...

Хоминаий кескин баёнот билан душман режаларини фош қилди Эрон олий раҳбари Мужтабо Хоминаий Наврўз муносабати билан йўллаган баёнотида халқаро вазиятга оид кескин ва диққатга сазовор фикрларни билдирди. Уни...

Инсон ҳужайраларини ёшартириш бўйича тарихий клиник синов бошланди Америкадаги Life Biosciences биотехнология компанияси тарихий қадам ташлаб, ER-100 номли препаратини инсонларда клиник синовдан ўтказиш учун рухсат о...

«Jibek Joly» туристік пойызы Ұлы Жібек жолы бойымен сапарға шықты Жобаның жаңа кезеңінде бағыт алғаш рет Душанбе қаласына дейін ұзартылды. Маршрут Ұлы Жібек жолының бойындағы Алматы – Түркістан – Самарқанд – Душанбе...

Ağcabədidə vurulan ABŞ təyyarəsinin qaranlıq tarixi — Məxfi əməliyyatın DETALLARI Ağcabədidə vurulan ABŞ casus təyyarəsi və Heydər Əliyevin məxfi əməliyyatı - ABŞ təyyarəçisi gizli sənədləri yeyib...Ağcabədidə vurulan bu Amerika tə...

TƏBİB tarixə qovuşur: İslahatlar davam edəcək Xəbər verdiyimiz kimi,Prezident İlham Əliyev icbari tibbi sığorta sahəsində idarəetmənin təkmilləşdirilməsi ilə bağlı mühüm Fərman imzalayıb. Sənədə ...

Қош келдің, әз-Наурыз! Алматыдағы мерекелік шаралар Алматы қаласында 21–25 наурыз аралығында Наурыз құрметіне ауқымды мерекелік іс-шаралар өтеді. Мәдени астанамызда лыстың ұлы күніне арналған концертте...

Ҳайати Тоҷикистон дар чорабинии сатҳи баланд бахшида ба Рӯзи ҷаҳонии об дар Ню-Йорк иштирок намуд ДУШАНБЕ, 21.03.2026 /АМИТ «Ховар»/. Дар қароргоҳи Созмони Милали Муттаҳид бахшида ба таҷлили Рӯзи ҷаҳонии об чорабинии сатҳи баланд таҳти унвони «Об ...

РӮЗИ БАЙНАЛМИЛАЛИИ ҶАНГАЛ. Хуч на танҳо хосияти шифобахшӣ, балки аҳамияти калони экологӣ низ дорад ДУШАНБЕ, 21.03.2026. /АМИТ «Ховар»/. 21 март бо қарори Ассамблеяи генералии Созмони Милали Муттаҳид Рӯзи байналмилалии ҷангал эълон гардидааст, ки ҳа...

Russia proposed an exchange on Iran Russia has reportedly floated an unusual proposal to the United States that would connect two major foreign policy files: Iran and Ukraine. According...

Mirziyoyev called youth builders of Renaissance President Shavkat Mirziyoyev used his Navruz address to place Uzbekistan’s youth at the center of the country’s long-term vision, describing them as ...

Көшпелі әрі есепшіл халық: Скифтердің қала салу құпиясы ашылды Қырымдағы ежелгі Қара-Төбе қалашығы ғалымдарды тағы да таңғалдырды. Соңғы зерттеулерге сәйкес, бұл жерді салған кешкі скифтер құрылыс кезінде ежелгі ...

TO‘RTINCHI G‘ALABA! Islombek Ismoilov shogirdlari to‘rtinchi tur bellashuvida Toshkentning «Lokomotiv» klubini qabul qildi. Farg‘onada o‘tkazilgan bu uchrash...

Azərbaycanlı qadınlar ən çox hansı ölkələrin vətəndaşları ilə ailə qururlar? Son illər azərbaycanlı xanımların xarici ölkə vətəndaşlarıyla ailə qurması tendensiyası nəzərəçarpacaq dərəcədə artıb. Xarici vətəndaşlarla ailə qura...

Рақамли излар хавфи: шахсий маълумотларни қандай ҳимоя қилиш керак? Бугунги шиддатли технологиялар даврида интернетдаги шахсий хавфсизлик масаласи ҳар қачонгидан ҳам долзарб тус олмоқда. Кўпчилик "профилим ёпиқ" ёки "...

Россия Эрон бўйича алмашувни таклиф қилди Хабарларга кўра, Россия Қўшма Штатларга иккита йирик ташқи сиёсат йўналиши — Эрон ва Украинани — ўзаро боғлайдиган ноодатий таклифни илгари сурган. М...

Дар Ню-Йорк бо ибтикори Тоҷикистон бахшида ба Рӯзи ҷаҳонии пиряхҳо ҳамоиш баргузор гардид ДУШАНБЕ, 21.03.2026 /АМИТ «Ховар»/. Дар қароргоҳи Созмони Милали Муттаҳид (СММ) дар шаҳри Ню-Йорк чорабинии сатҳи баланд таҳти унвони «Пиряхҳо дар ҷа...

ИМРӮЗ — РӮЗИ БАЙНАЛМИЛАЛИИ ЗАМИН. Ҳар нафар вазифадор аст дар хусуси хонаи умумии мо ғамхорӣ намояд ДУШАНБЕ, 21.03.2026. /АМИТ «Ховар»/. 21 март дар аксар давлатҳои ҷаҳон Рӯзи байналмилалии Замин таҷлил карда мешавад. Ҷашн гирифтани Рӯзи байналмилал...

Наурыз қарсаңында Қытай елшілігі Қазақстан халқына құттықтау жолдады (ВИДЕО) Фото: Видеодан алынған кадр Қытай Халық Республикасының Қазақстандағы дипломатиялық өкілдері Наурыз мейрамы қарсаңында ел тұрғындарын мерекемен құтты...

TƏCİLİ! TƏBİB Səhiyyə Nazirliyinə birləşdirilir Prezident İlham Əliyev icbari tibbi sığorta sahəsində idarəetmənin təkmilləşdirilməsi ilə bağlı mühüm Fərman imzalayıb. Sənədə əsasən, əhalinin icbar...

Катарға соққы: Жаһандық газ нарығы шайқалды Таяу Шығыстағы қақтығыс жаңа деңгейге шықты. Иранның Сауд Арабиясы, БАӘ және Катардағы энергетикалық нысандарға жасаған соққылары аймақтық шиеленісті...

Тас пен тордан жасалған қорғаныс: Сел қаупін азайтудың тиімді жолы Таулы аймақтарда жаңбырдан кейін немесе қар еріген кезде өзен-көлдердің ағысы күрт күшейеді. Осындай кезде су топырақты шайып, жағалауды бұзып, сел қ...

Olimlar ilk bor abadiy muzlikdagi qadimiy mikroorganizmlarni uyg‘otdi Kolorado universiteti (Boulder)ning geologlar va biologlar jamoasi o‘n minglab yillar davomida abadiy muzlikda bo‘lgan mikroorganizmlar faolligini ti...

Afsonaviy aktyor Chak Norris vafot etdi: “Texas reynjeri” endi yo‘q Mashhur aktyor va jang san’atlari ustasi Chak Norris kecha, 20-mart kuni 86 yoshida vafot etdi. U Gavayi orollarida hayotdan ko‘z yumgan. Bu haqda TM...

ილია II-ის გარდაცვალებასთან დაკავშირებით, 21 მარტს თბილისში ტრანსპორტის მოძრაობაზე შეზღუდვები დაწესდება – რომელი საათიდან და რომელ ქუჩებზე იკრძალება გადაადგილება? საქართველოს კათოლიკოს-პატრიარქის, ილია II-ის გარდაცვალებასთან დაკავშირებით, 21 მარტს თბილისის მასშტაბით ტრანსპორტის გადაად...

Aybəniz Haşımova: "Allah onu mənə bağışladı..." Əməkdar artist Aybəniz Həşimova qızı Aynişan Quliyeva ilə bağlı təsirli paylaşım edib.News24.az xəbər verir ki, bu barədə əməkdar artist sosial şəbək...

Adımızı dəyişdirmək asandırmı? Ad insanın kimliyidir. Lakin 2025-ci ildə iki mindən çox Azərbaycan vətəndaşı bu kimliyə yenidən baxmaq qərarı verib. Ədliyyə Nazirliyinin rəsmi məlu...

Nauryz Reborn: Kazakhstan’s Journey to Restore National Tradition The Astana Times provides news and information from Kazakhstan and around the world. ALMATY – This year marks 38 years since Nauryz was revived in Ka...

Наурыз – цифрлық форматта: Өскемендегі инновациялық көрме Еліміздің түкпір-түкпірінде Ұлыстың ұлы күні жаңа форматта – «Digital Nauryz» аясында тойланып жатыр. Дәстүр мен заманауи технологияны ұштастырған бұ...

Prezident Shavkat Mirziyoyev qayta bunyod etilgan Imom Buxoriy majmuasini ziyorat qildi Prezident Shavkat Mirziyoyev 19-mart kuni Samarqand viloyati Payariq tumanida qayta bunyod etilgan Imom Buxoriy majmuasiga tashrif buyurdi. Mazkur zi...

Melania Trump ließ Putin über Lukaschenko einen Brief zukommen… Neue, unerwartete, aber humanitäre Details sind aus der Welt der Politik ans Licht gekommen. Das heikelste Thema – das Schicksal von Kindern – stand ...

Ein Krieg mit dem Iran könnte zum Untergang beider Länder führen Während die Flammen des Krieges im Nahen Osten immer höher schlagen, warnen die weltweit führenden Politikwissenschaftler und Experten vor verheerend...

Мелания Трамп Лукашенко орқали Путинга махсус мактуб йўллади... Дунё сиёсати майдонида кутилмаган, аммо инсонпарварлик руҳи билан йўғрилган янги тафсилотлар юзага чиқди. АҚШнинг биринчи хоними Мелания Трамп ва Бел...

Эрон билан уруш икки давлатнинг йўқ бўлишига олиб келиши мумкин Яқин Шарқ узра уруш оловлари тобора баландроқ кўтарилаётган бир пайтда, дунёнинг энг таниқли сиёсатшунослари ва экспертлари даҳшатли оқибатлардан ого...

Адам – басты ресурс: ел дамуының басты серпіні 19 наурыз күні Қазақстан Президенті Қасым-Жомарт Тоқаев Алматы қаласына барып, ғылыми қауымдастық алдында сөз сөйледі. Президент мемлекеттік саясатты...

Bunu bu gün etsəniz, həmişə PULUNUZ OLACAQ Bu gün maliyyə vəziyyətinizi qaydasına salsanız, reallığı aydın şəkildə müəyyən etsəniz və ilk addımı atsanız, tədricən sabitliyə və rifaha aparacaq ...

Müharibədə öldürülən İran elitası – SİYAHI ABŞ-İsrail üç həftəlik müharibədə bir çox yüksək vəzifəli İran siyasi və hərbi rəsmisini öldürüb. Bu isə İslam Respublikasının elitasını əhəmiyyətli ...

Melania Trump sent a special letter to Putin through Lukashenko... New details, unexpected but imbued with the spirit of humanism, have emerged in the arena of world politics. At the center of the dialogue between US...

War with Iran could lead to the demise of two states At a time when the flames of war are rising ever higher in the Middle East, the world's most prominent political scientists and experts are warning a...

Bayramın tarixi mənşəyi haqqında araşdırma - Ələsgər Mirzəzadə yazır... Bu gün barlı-bəhərli el-obamız, qədim tarixi kökə malik yurdumuz sevinc içindədir. Ulu Tanrının hökmü ilə buzlu-şaxtalı qış öz yerini güllü-çiçəkli b...

КНУ имени Жусупа Баласагына принял участие в праздновании Нооруза в Нарыне В день весеннего равноденствия, 21 марта, священная земля Тенир-Тоо с большим энтузиазмом отметила праздник Нооруз. Это день, символизирующий обновле...

Трамп исключил возможность перемирия с Ираном и назвал страны НАТО «трусами» из-за Ормузского пролива // truthsocial.com/@realDonaldTrumpЭти слова Трампа прозвучали на фоне новостей о том, что США увеличивают численность своих войск на Ближнем Востоке...

TO‘RTINCHI G‘ALABA! Islombek Ismoilov shogirdlari to‘rtinchi tur bellashuvida Toshkentning «Lokomotiv» klubini qabul qildi. Farg‘onada o‘tkazilgan bu uchrash...

Қарағанды облысында Наурыз кең көлемде аталып өтуде Халықтық және заманауи әуендер үндесіп, шат-шадыман көңіл күй мен ақжарқын жүздер мерекенің ерекше рухын айшықтай түсуде. Өңірдің барлық қала-ауданда...

Une arme mystérieuse iranienne a endommagé un chasseur «invisible» américain Les violents affrontements militaires au Moyen-Orient prennent une tournure inattendue. Les équipements militaires les plus coûteux et les plus «invi...

Anthropic a mené la plus grande enquête sur l’IA Anthropic a publié ce qu'elle présente comme la plus vaste enquête qualitative à ce jour sur les attitudes du public envers l'intelligence artificiel...

“Bayramdan sonra iki ölkə arasında döyüşlərin yenidən başlayacağı ehtimalı yüksəkdir” “Pakistan Ramazan bayramı ilə əlaqədar Əfqanıstanda həyata keçirdiyi hərbi əməliyyatları müvəqqəti olaraq dayandırıb. İslamabad Səudiyyə Ərəbis...

Бірлік пен жаңғырудың ұлы күні: Қарағанды облысында Наурыз кең көлемде аталып өтуде Көктемнің шуағына бөленген Қарағанды өңірі Наурыз мейрамын айрықша сән-салтанатпен, кең тыныспен және шынайы ықыласпен қарсы алуда. Халықтық және зам...

RAMS Наурызға орай қоныс той жасады: Алматыда 6 мыңға жуық тұрғын үйлі болды Ұлыстың ұлы күні – Наурыз мейрамында еліміздің ірі құрылыс компанияларының бірі RAMS Almaty екі бірдей тұрғын үй кешенінің тұсауын кесті. Осылайша Ал...

Әкім балалармен бірге ағаш отырғызды: Қонаевта жүрек жылытқан сәт Алматы облысының әкімі Марат Сұлтанғазиев Наурыз мерекесі қарсаңында Қонаев қаласындағы Балаларды қолдау орталығына барып, тәрбиеленушілермен жүздест...

Digital Nauryz: Алматы облысында Наурыз жаңа форматта өтті Алматы облысында Ұлыстың ұлы күні жаңа форматта аталып өтті. Қонаев қаласында өткен мереке «Digital Nauryz» бағдарламасы аясында ұйымдастырылып, ұлтт...

Стройка без разрешений? Как спорная земля у терренкура в Алматы снова оказалась в центре конфликта О застройке на алматинском терренкуре мы писали ещё несколько лет назад. Тогда власти обещали вернуть спорные участки городу. Однако в 2026 году на д...

“Məhkəmə sistemi və iqtisadi sahədə geniş islahatlar həyata keçirilməlidir” Ədalət, Hüquq və Demokratiya (ƏHD) Partiyasının sədri, millət vəkili Qüdrət Həsənquliyev dövlət hakimiyyəti orqanlarında müəyyən vəzifə tutan şəxslər...

Bir ağac, min həyat: Martın 21-i Ümumdünya Meşələrin Mühafizəsi Günüdür. BMT Baş Assambleyası 2012-ci il 21 dekabr tarixli qərarı ilə hər il martın 21-də Beynəlxalq Meşəl...

Mashhur sulola vakili, yetti farzand otasi, “jonli ijro qiroli” Jahongir Otajonov haqida Jahongir Otajonov hamkasblaridan nafaqat ijodi, balki feʼl-atvori bilan ham tubdan farq qiladi. Uning o‘z dunyosi bor, hushiga kelgan ishni qilishdan...

Жастар өнері жарқыраған Наурыз: Өскемендегі мерекелік кештен көрініс Өскеменге көктемнің шуағын ала келген әз-Наурыздың думанды күндері жалғасуда. Комендантка скверінде мерекелік шара шаһар тұрғындарын шат-шадыман күйг...

TO‘RTINCHI G‘ALABA! Islombek Ismoilov shogirdlari to‘rtinchi tur bellashuvida Toshkentning «Lokomotiv» klubini qabul qildi. Farg‘onada o‘tkazilgan bu uchrash...

Иранның құпия қаруы АҚШ-тың "көрінбейтін" жойғышына зақым келтірді Таяу Шығыстағы қарқынды әскери қақтығыстар күтпеген бетбұрыс жасауда. Әлемдегі ең қымбат және "көрінбейтін" деп сипатталатын әскери техника Иран аспа...

Anthropic ЖИ бойынша ең ірі сауалнама жүргізді Anthropic жасанды интеллектке қатысты қоғамдық көзқарас жөніндегі әзірге ең ірі сапалық сауалнама деп атаған есебін жариялады, ол 159 ел мен 70 тілде...

Bir ağac, min həyat: Martın 21-i Ümumdünya Meşələrin Mühafizəsi Günüdür. BMT Baş Assambleyası 2012-ci il 21 dekabr tarixli qərarı ilə hər il martın 21-də Beynəlxalq Meşəl...

Ташкент өз мәдениеттерін бірлікте көрсетті Президент Шавкат Мирзиёев Ташкенттің Яккасарай ауданындағы Ұлттық мәдени орталықтар павильонына барды, мұнда Өзбекстанның ұлтаралық келісім саясаты с...

Өзбекстан жаңа жол ережелерін жоспарлап отыр Өзбекстанда Жол-патруль қызметі қызметкерлерінің жүргізушілермен қалай әрекеттесетіні және жол қозғалысы ережелерін орындауды бақылау кезінде арнайы ...

TO‘RTINCHI G‘ALABA! Islombek Ismoilov shogirdlari to‘rtinchi tur bellashuvida Toshkentning «Lokomotiv» klubini qabul qildi. Farg‘onada o‘tkazilgan bu uchrash...

Тошкент ўз маданиятларини бирликда намойиш этди Президент Шавкат Мирзиёев Тошкентнинг Яккасарой туманидаги Миллий маданий марказлар павильонига ташриф буюрди, бу ерда Ўзбекистоннинг миллатлараро то...

Ўзбекистон янги йўл қоидаларини режалаштирмоқда Ўзбекистонда Йўл-патруль хизмати ходимларининг ҳайдовчилар билан қандай мулоқот қилиши ва йўл ҳаракати қоидаларини назорат қилишда махсус техник воси...

5000 теңгелік кезең аяқталды: Жаңа ереже техтексерудің маңызын арттырады Қазақстанда көліктерді міндетті техникалық тексеру ережелеріне өзгеріс енуде. Енді бұл процесс бұрынғыдай формальды емес, нақты тексеруге негізделген...

“Есеп үшін ашылған филиалдардың қажеті жоқ“. Президент Үкіметке маңызды тапсырма берді Мемлекет басшысы әл-Фараби атындағы ҚазҰУ-да ғылыми қауыммен кездесті, — деп хабарлайды Massaget.kz тілшісі. Президент Қазақстанда жұмыс істейт...

Тоқаев Ғылым қорына қатысты: “Ғылыми қызметкерлер туралы ұят деректерді ашық айту оңай емес“ Мемлекет басшысы әл-Фараби атындағы ҚазҰУ-да ғылыми қауыммен кездесті, — деп хабарлайды Massaget.kz тілшісі. Қасым-Жомарт Тоқаевтың пікірінше, ...

Tachkent a présenté ses cultures unies Le président Chavkat Mirzioïev a visité le Pavillon des centres culturels nationaux dans le district de Yakkasaray à Tachkent, où la politique d’harm...

L’Ouzbékistan prépare de nouvelles règles routières L’Ouzbékistan prépare une nouvelle série de modifications des procédures régissant la manière dont les agents du Service de patrouille routière inter...

Алматыда «KitapFest-2026» кітап фестивалінің алғашқы күні өтті Бүгін Алматыда елдегі ең ірі мәдени оқиғалардың бірі «KitapFest-2026» кітап фестивалінің алғашқы күні өтті. Наурыз мейрамы қарсаңында ұйымдастырылған...

Алматыда ерекше Наурыз: киіз үй ішінде роботтар мен дрондар көрсетілді Алматыдағы Астана алаңында Наурыз мейрамына арналған басты шара дәстүр мен технологияны ұштастырды. Мерекелік концертпен қатар, қала тұрғындары мен қ...

Шымкентте Наурыз мерекесі аясында «Damdastour» халықаралық гастрономиялық фестивалі өтуде Фестивальдің басты мақсаты – ұлттық және әлемдік асхананың үздік үлгілерін кеңінен таныстыру. Келушілер қазақтың дәстүрлі тағамдарынан бастап, еуропа...

Қазақстан Президентінің атына Наурыз мерекесіне орай құттықтау жеделхаттары келді Ресей Президенті Владимир Путин жеделхатында екі ел арасындағы ықпалдастықтың жоғары деңгейін атап өткен. – Ресей мен Қазақстан арасындағы қарым-қаты...

TO‘RTINCHI G‘ALABA! Islombek Ismoilov shogirdlari to‘rtinchi tur bellashuvida Toshkentning «Lokomotiv» klubini qabul qildi. Farg‘onada o‘tkazilgan bu uchrash...

Дархан Сатыбалды алматылықтарды Наурыз мейрамымен құттықтады Фото: Алматы қаласы әкімдігінің баспасөз қызметіАлматыдағы Астана алаңында Наурыз мейрамына арналған басты концерт өтті. Биыл қала орталығы дәстүр, з...

Абай облысында құрылысқа бақылау күшейіп 3 мыңнан астам өтініш қаралды Абай облысының мемлекеттік сәулет-құрылыс бақылау басқармасы 2025 жылғы жұмыс қорытындыларын шығарды. Өңірде құрылыс қарқыны артып, өтініштер мен тек...

Bakıda 42 ünvanda təmir işləri aparılacaq - Siyahı Vətəndaşların rahat gediş-gəlişinin təmin olunması, həmçinin Bakı şəhərində keçiriləcək Ümumdünya Şəhərsalma Forumunun 13-cü sessiyası (WUF13) ilə əl...